Afet Lojistiği

Bu yazı DepOrtak kurucu üyesi Oruç Kaya’nın, 6 Şubat depremleri sonrasında Malatya’da yaşadığı deneyimlerine dayanılarak hazırlanmıştır. Yazının sonunda sunumu dosya olarak da bulabilirsiniz.

Afet Sonrası Lojistik

Afet sonrası her faaliyet, direkt lojistik ile ilgilidir.

Bu faaliyetlerin performansı, lojistik performansa bağlıdır.

Lojistik performans; doğru lojistik yönetimine (planlama, tatbikat, icra, kontrol), doğru lojistik altyapıya (fiziki kaynaklar), doğru veri yönetimine (kesintisiz, zamanında) ve bütün insan kaynağının yetkinliğine (bilgi, tecrübe) bağlıdır.

Afet lojistiği, lojistik akılla planlanmalıdır.

Afet Sonrası Lojistik
Afet Sonrası Lojistik

6 Şubat Depreminde

Herkesin nakliyeyi organize etmeye çalışması, nakliye kaosuna neden oldu. Araç bulunmasında zorluk yaşandı.

Şahıslar, STK’ler ve hatta Resmi kurumlar, sosyal medya (twitter, linkedin, whatsapp) ile araç ve depo bulmaya çalıştı.

Esas tıkanma noktaları, depolama ve mikro dağıtım oldu.

Deniz yolu ile hareketin önemi anlaşıldı.

Herkesin kendince yardım göndermesi, israfa yol açtı, kalabalığa sebep oldu ve kaos yarattı.

Gıda, konserve, süt, kıyafet, battaniye, ayakkabı, çocuk bezi vs., bir depoda dağıtıl(a)madan dururken diğer depoda ya çok az vardı ya da yoktu ama bunlara da çok talep vardı.

2 yaş çocuğuna 1-2 numara bez verildi (5-6 numara bez yerine).

İnsana yakışmayacak ve bölgenin kültürüne uygun olmayan kıyafetler geldi.

Ekmekler ziyan oldu, İstanbul’dan su geldi.

İstanbul’da 7,5 Şiddetinde Deprem Olursa

14.148 (1) can kaybının korunması (morg vb.) ve mezarlıklara taşınması

8.108 (ağır) (1) ve 75.245 (hafif) (1) yaralının hastaneye taşınması

39.641 (1) kişi için tıbbi (ilaç, kan, ameliyat, ortopedik vb.) malzemenin getirilmesi, depolanması, dağıtılması ve tıbbi atıkların toplanması

2.000.000 kişi (1) kişinin barınması için çadır, konteyner, tuvalet, duş vs. getirilmesi, dağıtılması ve atıkların (tuvalet, çöp, evsel) toplanması

En az 2.000.000 kişi için su, kıyafet, hijyen, 3 öğün yemek yapımı için malzeme, elma vs. getirilmesi, depolanması, dağıtılması ve çöplerin toplanması

194.392 (1) binadan 25 Milyon ton (10 Milyon M3) (2) enkazın kaldırılması ve taşınması (enkaz başına 20 araç-ekipman, 69 operatör, personel, şoför; 1096 gün)

En az 2.500.000 kişin (arama kurtarma, sağlık, gönüllü) getirilmesi ve iaşesi

Yollarda kalan araçların kaldırılması ve taşınması

İş makinesi, jeneratör vs. getirilmesi (akaryakıtın getirilmesi ve depolanması)

Bir Adet ELMA veya …

En az 2.000.000 kişi için her gün sadece bir adet elma dağıtılsa

Deportak - Afet Lojistiği
Deportak - Afet Lojistiği

Her gün en az 20-25 adet kamyon gelmeli

Saklanması için en az 40-50 adet serin oda olmalı.

Deportak - Afet Lojistiği
Deportak - Afet Lojistiği

Her gün en az 20-25 adet kamyon gelmeli

Saklanması için en az 40-50 adet serin oda olmalı.

Deportak - Afet Lojistiği

Planlanma, İcra, Kontrol NASIL OLMALI?

Ekonomik kayıp (2019) 120 Milyar TL (3) (20 Milyar Dolar)

İstanbul Depremi - Afet Lojistiği

İstanbul’a getirme için araç (kamyon vs.) ve şoför (!)

İstanbul’da depolama (boşaltma, tasnif, ayrıştırma …) için depo (normal, soğuk, serin, açık arazi, akaryakıt tankı), depocu (manuel, operatör), ekipman (forklift vs.)

İstanbul’da taşıma ve dağıtım* için araç (kamyonet, çöp, ambulans vs.) ve şoför (!)

* Yolların %30 (3) kapanacak (Fatih, Beyoğlu, Şişli, Alibeyköy, Esenler, Bağcılar, Pendik, Tuzla, Bakırköy, Bayrampaşa, Zeytinburnu, Bahçelievler, Küçükçekmece) (2)

Stok & Veri Yönetimi

Doğru stok yönetimi, travma yaşayan canlarımızın deprem sonrasında bir nebze olsun rahatlaması ve yardımların israf edilmemesi için çok önemlidir.

Hangi yardım malzemesi, kurtarma malzemesi vs. hangi depoda ne kadar olmalı ve bunlar nasıl tamamlanmalı?

Gerçekten ihtiyaç duyulan malzeme, gerçekten ihtiyaç duyulan yerde olmalıdır.

Doğru veri yönetimi, doğru lojistik yönetimi (nakliye, depo, stok) için çok önemlidir.

İletişimin ve veri akışının, kesintisiz ve zamanında olması zorunludur.

Saha verileri (gönderilen, tüketim, acil ihtiyaç) ve tahminler, stok ve depo yönetimini etkiler.

Tahminler için veriler (6 Şubat’ta gönderilen, tüketilen, talep edilen ), elimizde var (var olduğunu düşünüyorum).

Afet durumunda kaynakları yönetmek amacıyla hazırlanan AYDES (Afet Yönetim ve Karar Destek Sistemi) yazılımı, çalıştı mı? Çalıştı ise Ne kadar etkili kullanıldı?

Son Sözler

İstanbul halkı, deprem sonrasına ne kadar hazır ve Türkiye, İstanbul’a yetebilir mi?

Afet lojistiği, mesleği lojistik olan lojistik uzmanları tarafından yönetilmeli ve yapılmalıdır. Profesyonel depocu, elleçleme sembolüne (kırılır, dik durmalı vs.) uygun çalışır, depoyu en iyi yönetir, kamyonu 30 dk. boşaltır.

2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı, afet lojistiğini kapsamalı ve Türkiye Lojistik Master Planında «Kent Lojistiği» altında birkaç kelime ile yer alan afet lojistiği, detaylandırılmalıdır.

Sadece normal zamanda değil afet durumunda da araçların ve depolama alanlarının (lokasyon, büyüklük, altyapı vs.), tek tıkla anında temin edilmesini, gerçek zamanlı ve konum tabanlı görülmesini, takip edilmesini ve yönetilmesini sağlayabilecek teknoloji ve dijital altyapı (dijital platformlar), Türkiye’de kullanılıyor.

6 Şubat depremi ile ilgili hafıza oluşması amacıyla «Gittim, Gördüm, Yaşadım…» raporunu hazırladım.

Önerilerim …

İstanbul için Depolama (önerim)

Kara Girişlerinde Konvansiyonel Depo

Deniz Girişinde Konvansiyonel Depo

Her İlçede Cross Dock & Cep Depo

İstanbul İçin Depolama Önerileri
Konvansiyonel Depolar

Konvansiyonel Depolar

A sınıfı (TOKİ yapmalı)

Depreme % dayanıklı

Batı (1), Doğu (1), Karadeniz (2) girişinde 50.000 m2

Raflı sistem (depreme % dayanıklı)

Tam ekipman donanımlı

Aynı anda 25-30 kamyon yanaşma

Soğuk ve serin odalar

Çalışanlar için yaşam konforu

Açık arazi (kamyon, ekipman park)

Helikopter pisti ve mümkünse demir yolu bağlantısı

Cross Dock ve Cep Depolar

Cross Dock ve Cep Depolar

A sınıfı (TOKİ yapmalı)

Depreme % dayanıklı

İlçe büyüklüğüne göre her ilçede en az 1 tane

500 – 2.000 m2 (depreme %100 dayanıklı)

Yerleri, kayıp senaryolarına göre belirlenebilir

İlk 72 saat malzeme (depremzede, kurtarma)

İlk 72 saat sonrası için besleme noktası

Kısmen raflı sistem, zemin stoklama

Serin oda, akaryakıt tankı

Son kilometre dağıtım (motosiklet, ATV)

İstanbul için Alternatif Taşıma (önerim)

TCG Anadolu

TCG Anadolu

Kuru Yük Gemisi

Kuru Yük Gemisi (depolama)

Ro-Ro Gemisi

Ro-Ro Gemileri

Arabalı Vapur

Arabalı Vapurlar

Yollarda kalan araçların kaldırılması ve taşınması

Ağır Yük Helikopteri
Ağır Yük Helikopteri
Ağır Yük Helikopteri

Ağır Yük Helikopteri

* Yolların %30’u (3) kapanacak

ATV

ATV

Yük Taşıyan Motosiklet

Motosiklet

(Fatih, Şişli Beyoğlu, Alibeyköy, Esenler, Bağcılar, Pendik, Tuzla, Bakırköy, Bayrampaşa, Zeytinburnu, Bahçelievler, Küçükçekmece) (2)

İstanbul için Stok & Veri Yönetimi (önerim)

Herkesin kendince yardım göndermesi YERİNE Üreticiler (kıyafet, gıda..), örneğin %1 “Afet Stoğu” tutabilir. AFAD talimatına göre “kullanılmamış ve yeni ürünleri” kendi depolarından belirtilen depolama alanlarına (yardım toplama merkezine) gönderebilir.

İHA

İHA teknolojimiz ile hasar durumu tanımlanır ve konum tabanlı kodlanabilir. Veriler, 1-2 saat içinde değerlendirilerek ilk müdahale için arama kurtarma ekiplerinin, ekipmanların, iş makinelerinin ve öncelikli yardım malzemelerinin sevkleri, kısa sürede organize edilerek ihtiyaç yerlerine homojen dağıtılabilir.

Mobil telefon

Cep telefonu vb. ile saha verileri (gönderilen, tüketim, acil ihtiyaç), gerçek zamanlı ve konum tabanlı yönetilebilir (takip, kontrol, gerekirse transfer)

Sunum dosyasını indirmek için lütfen tıklayınız.

Aşağıdaki Yazılar da İlginizi Çekebilir

Teknoloji ile Veriden Bilgeliğe

Depolama alanı talebini, depolama alanı arzıyla eşleştiren DepOrtak, aslında veriden bilgeliğe geçilmesini sağlayan teknoloji şirketidir. DepOrtak uzmanları ve yazılımcıları tarafından geliştirilen arama filtrelerindeki 10’larca seçeneğin (özelliğin) tıklanması ile oluşan verilerden…

Devamını Okuyun

Kalp Şeklindeki Terlikler

Şirketin patronu, Sevgililer Gününde satılmasını istediği Çin’deki fuarda gördüğü kalp şeklindeki terliklerin, eldivenlerin ve havluların temin edilmesini isteyince Satın Alma departmanı, Ocak ayının ortasında İstanbul’da olmak üzere kalp şeklindeki terlikleri…

Devamını Okuyun

Soğuk Sıcaktır

Depo Yatırımı (Ama Nasıl?) yazımda detaylı belirtiğim gibi e-ticaretin gelişimi, Pandemi benzeri bir durum tekrar yaşanırsa diye daha fazla yakında (near shoring) üretimin veya tedariğin tercih edilmeye başlanması ve daha…

Devamını Okuyun